21.Yüzyıl Distopyasına Hoşgeldiniz: Sosyal Kredi Puanı

0
2174
Sosyal kredi sistemi
Sosyal kredi sistemi
Bu içeriği paylaşmak ister misin? 👇
Yaşam standartlarınızın dört farklı kategoride aldığınız puanlara göre  belirlendiğini hayal edebiliyor musunuz? George Orwell’in 1984 romanının tanıtımın yapmıyoruz. Çin’de bilfiil uygulanmakta olan “Sosyal Kredi Sistemi”nden bahsediyoruz.
Çin’in önde gelen istihbarat şirketlerinden biri olmasıyla bilinen Sensetime tarafından geliştirilen ve 2010 yılından bu yana üzerinde çalışılan “Vatandaşlık Puan Sistemi” kamuoyunda ” Sosyal Kredi Sistemi ve Çin Vatandaşlık Puanı ” isimleriyle de bilinmektedir.
Çin Komünist Partisi tarafından kişisel dürüstlük projesi olarak nitelendirilen sistem 9,5 milyon nüfuslu Handzou, Jiangu gibi seçilen pilot bölgelerde denenmeye devam etmektedir. Her ne kadar örnek vatandaş olmayı teşvik etme gerekçesi öne sürülse de; Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu bünyesinde faaliyet gösteren Kamu Güveni Enformasyon Merkezinin yayımladığı rapora göre güven kaybı nedeniyle kara listeye alınanların sayısında  büyük artış oldu. Pekin yönetiminin uyguladığı “sosyal güven sistemi” çerçevesinde şirket ve kişilere verilen cezaların tutarı 650 milyar ABD dolarına ulaştı.

Sosyal Kredi Sistemi Nasıl Çalışır?

Telefonlara yüklenmesi zorunlu bir mobil uygulamayı kullanan Çin; aktivite, tercih ve davranışlarınıza göre sizi puanlıyor. Sosyal medya hareketleriniz, internette girdiğiniz siteler bile sizi A Kategorisinden D Kategorisine savurabilir. Ayrıca sosyal kredi sistemi, Çin polislerinin kullandığı Google Glass teknolojisinin benzerine sahip gözlüklerle aktarılan verilerle ve Sensetime’ın ülkeyi donattığı analiz yapabilen yapay zeka kameralarının “potansiyel suçlu” analiz raporlarını da vatandaşlarını kategorize ederken kullanılmaktadır.

Çin’de Sosyal Skor ve Kara Liste

Temelde dört kategoriden oluşan Vatandaşlık Puan Sistemi, 4 kategoriden müteşekkil. 1050 ve üzerinde puan alarak A Kategorisinde kendisine yer bulabilen vatandaş; Kırmızı Liste’den sayılacak ve göze batmayacak. B ve C Kategorilerinde bir takım temel haklarınızı kaybedeceksiniz. Örneğin pasaport alamayacaksınız veya bazı restoranlara giremeyeceksiniz. Eğer 599 ve daha altı puanla D Kategorisinde iseniz ülkenin en ahlaksız, istenmeyen insanları kabul edileceksiniz.
Sosyal kredi sistemi Çin vatandaşlarından 22 milyon 832 bin kişiye uçağa binmekten, 9 milyon 310 bin kişi yüksek hızlı trene binmekten men edildi. Kara listeden çıkmanın bazı yolları var. Nitekim 4 milyon 270 bin kişi, Çin devletinin verdiği sorumlulukları gönüllü olarak yerine getirerek  vatandaşlık puanını artırmayı başararak kara listeden çıktı. Kara listeye girmek aslında hiç zor değil. Trende başka tür yolcular için ayrılmış yere oturmak, faturayı geciktirmek gibi sudan sebeplerle kara listeye girebilirsiniz.
Komünist Çin’in  dizayn ettiği sosyal kırbaç sistemiyle, kendisine oy vermeyenleri de bu yolla tespit ve el altından tehdit ettiğini düşünenler de yok değil.

Sonuç

İnsanoğlunun  gelişen teknolojiyle özgürleşmesi gerekirken, topluca köleleştirilmesi hayli manidar. Belki de akıllı telefonlarımızdan kafamızı kaldırıp, etrafımızda olanları organik aklımızın mizanında tartma vaktidir. Henüz tam kategorize edilmemişken…
Bu içeriği paylaşmak ister misin? 👇

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz